Blog

Strona główna / Blog / Lex Szarlatan a franczyza – które modele działalności powinny przygotować się na nowe przepisy? 

arrow_upward
Data dodania wpisu: 29 listopada 2025

Lex Szarlatan a franczyza – które modele działalności powinny przygotować się na nowe przepisy? 

Projekt nowelizacji ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, znany jako Lex Szarlatan, ma na celu ochronę pacjentów przed szkodliwymi praktykami pseudomedycznymi poprzez wprowadzenie bardziej skutecznych narzędzi nadzorczych, takich jak ostrzeżenia publiczne i kary do 1 mln zł. Mimo, że jego głównym zadaniem jest walka z niebezpieczną pseudomedycyną, przepisy te mogą wpłynąć także na niektóre modele franczyzowe, szczególnie oferujące usługi z pogranicza medycyny i kosmetologii.

Co przewiduje Lex Szarlatan?

W myśl projektu nowe regulacje umożliwią Rzecznikowi Praw Pacjenta wydawanie ostrzeżeń publicznych i decyzji tymczasowych, nakazujących natychmiastowe wstrzymanie praktyk szkodliwych dla pacjentów. Wprowadzono też definicję „praktyki pseudomedycznej” jako działań podejmowanych bez kwalifikacji medycznych lub niezgodnych z wiedzą medyczną, które mogą zaszkodzić zdrowiu. Nowe kary finansowe obejmują sankcje do 1 mln zł, z możliwością powtarzania ich w przypadku recydywy.

Kogo mogą dotyczyć przepisy Lex Szarlatan?

Ustawa koncentruje się na przeciwdziałaniu nieuprawnionym świadczeniom z zakresu ochrony zdrowia, jednak jej skutki mogą objąć także działalność prowadzoną w modelu franczyzowym, zwłaszcza jeśli oferta obejmuje usługi z pogranicza medycyny i kosmetologii lub działania promowane jako prozdrowotne, mimo braku podstaw naukowych.

Dotyczy to m.in. franczyz opartych na wsparciu dietetycznym, suplementacyjnym lub ziołoterapii czy też modeli promujących plany zdrowotne, które mogą być błędnie interpretowane jako alternatywa dla leczenia medycznego.

W takich przypadkach odpowiedzialność za naruszenia może spoczywać nie tylko na franczyzobiorcy, ale również na franczyzodawcy, zwłaszcza gdy to on stworzył strukturę działania i zatwierdził treści marketingowe.

Na co należy zwrócić uwagę w modelu franczyzy? 

Franczyzy działające w sektorze usług „okołomedycznych” powinny w pierwszej kolejności przeanalizować, czy oferowane działania mogą zostać zakwalifikowane jako praktyki pseudomedyczne w rozumieniu projektowanej ustawy. Istotnym elementem jest również weryfikacja przekazów marketingowych, szczególnie tych, które sugerują efekt leczniczy lub terapeutyczny, bez oparcia w kwalifikacjach zawodowych osób je wykonujących. Konieczne jest także upewnienie się, że pracownicy zatrudniani przez franczyzobiorców posiadają odpowiednie uprawnienia, jeśli zakres usług tego wymaga.

Niezbędna może okazać się również aktualizacja dokumentacji franczyzowej (umów, procedur operacyjnych i regulaminów) tak aby uwzględniała nowe wymogi prawne i minimalizowała ryzyko naruszeń. Ocena potencjalnych konsekwencji powinna obejmować zarówno możliwe sankcje administracyjne, jak i ryzyka wizerunkowe, które mogą wynikać z publicznych ostrzeżeń lub interwencji Rzecznika Praw Pacjenta.

Jak kancelaria może pomóc?

Kancelaria oferuje wsparcie dla franczyzodawców i franczyzobiorców przy:

  • audytach prawnych – weryfikacja zgodności ofert i materiałów z projektowanymi przepisami;
  • dostosowywaniu dokumentów – opracowanie klauzul i procedur zapobiegających ryzyku prawnemu;
  • tworzeniu zabezpieczeń – klauzule chroniące franczyzodawcę przed odpowiedzialnością za działania partnerów;
  • reprezentacji przed Rzecznikiem Praw Pacjenta oraz sądami administracyjnymi – wsparcie w postępowaniach ostrzegawczych, sankcyjnych oraz w sporach dotyczących nałożonych kar;
  • stałym doradztwie compliance – monitorowanie zmian w prawodawstwie i szybka reakcja w razie nowych regulacji.

Lex Szarlatan stanowi słuszny krok w celu ochrony pacjentów przed niebezpiecznymi praktykami, ale jednocześnie stanowi wyzwanie dla niektórych modeli franczyzy opartych na usługach „okołomedycznych”. Wdrożenie adekwatnych rozwiązań i dokumentów wymaga realnego wsparcia prawnego.

Kancelaria zapewnia kompleksowe doradztwo franczyzowe, w tym audyt ryzyk, aktualizację umów i procedur oraz reprezentację w postępowaniach administracyjnych.

W celu omówienia możliwego zakresu współpracy – zapraszamy do kontaktu.


wróć do bloga